Zeszyt 1 (695) – tom 184

styczeń/luty 2025

SPIS TREŚCI

• Justyna Stuchlik
  Wielki Hymn do Atona a Księga Psalmów
  Tematem artykułu jest porównanie Wielkiego Hymnu do Atona z biblijną Księgą Psalmów. W literaturze naukowej obecne są liczne opracowania dotyczące związku egipskiego hymnu z Psalmem 104, jednak podobieństwa zauważane przez badaczy występują także w innych psalmach biblijnych. Artykuł analizuje motywy pojawiające się w obu źródłach oraz bada ich ewentualną zależność i wzajemny wpływ.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• Krzysztof R. Kupiński
  Hermeneutyczny trop oślepienia Saula pod Damaszkiem
  Artykuł analizuje nawrócenie Saula pod Damaszkiem i przedstawia je jako jeden z kluczowych moment w historii chrześcijaństwa. Uwzględnia hermeneutyczne i teologiczne aspekty tego wydarzenia oraz ich wpływ na współczesną interpretację biblijną.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• ks. Łukasz Brzostowski
  Grzech i przebaczenie w nauczaniu świętego Pawła
  Niniejszy artykuł ukazuje bardzo ważne zagadnienie, które pomimo upływu lat od przepowiadania Apostoła Narodów, jest ciągle aktualne. Paweł w swoich Listach podkreśla dramat człowieka, jaki dokonał się i nadal dokonuje przez grzech. Apostoł przekazuje również Dobrą Nowinę, która przyćmiewa tragizm złego postępowania i ukazuje, że człowiek został usprawiedliwiony przez miłość samego Boga. W życiu Apostoła Narodów widoczna jest interwencja samego Jezusa Chrystusa, który zmienił jego tok myślenia i postępowania. Z grzesznika – prześladowcy chrześcijan – stał się głosicielem i świadkiem dzieła przebaczenia, którego sam doświadczył. Dlatego z ogromnym zaangażowaniem potępia grzech, który niszczy relacje człowieka z Bogiem, drugim człowiekiem oraz z samym sobą. Autor podaje rozwiązanie tej tragicznej sytuacji. Jest nim przebaczenie, którego należy uczyć się od samego Stwórcy. Celem tej pracy jest znalezienie rozwiązań duszpasterskich w kontekście człowieka, który trwa w grzechu i jest mu trudno przyjąć przebaczenie otrzymane od Boga.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie

Studia i refleksje

• ks. Hubert Siepert
  Nauczanie papieża Franciszka w kwestii rozwoju systemów sztucznej inteligencji. Wybrane zagadnienia
  Współczesność charakteryzuje się coraz większym przyspieszeniem, jeśli chodzi o rozwój technologiczny. Coraz szybciej następują po sobie nowe epoki w historii człowieka. Po kulturze opartej na rolnictwie, na przełomie XVIII i XIX wieku ludzkość weszła w przestrzeń kultury przemysłowej. Ta z kolei przemieniła się w kulturę informacyjną. Obecnie wyłania się nowa forma życia społecznego, która będzie oparta na coraz bardziej autonomicznych systemach SI. W tym świecie również potrzeba nadziei, wiary i miłości. Dlatego też, aby Kościół mógł pozostać żywym i słyszalnym znakiem obecności Jezusa w świecie, również musi podjąć wyzwania związane z rozwojem technologicznym. Niniejszy artykuł postara się nakreślić pewne intuicje, które wypowiedział w swoim ostatnim nauczaniu papież Franciszek, odnośnie do rozwoju sztucznej inteligencji. Przedstawione w tekście zostanie podejście papieża do rozwoju technologicznego. Wyrażone zostaną także papieskie nadzieje i troski powiązane z rozwojem SI. Na końcu przedstawione zostanie kilka intuicji związanych z wykorzystaniem SI w przestrzeni edukacji, w tym także w wymiarze katechizacji i nauczaniu prawd wiary.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• ks. Wojciech Mueller
  Studium przypadku ekshumacji ks. Stanisława Streicha w świetle Instrukcji Le Reliquie nella Chiesa: Autenticità e Conservazione
  Celem niniejszego opracowania jest ukazanie ekshumacji Sługi Bożego ks. Stanisława Streicha (1902-1938) w świetle Instrukcji Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych Le Reliquie nella Chiesa: Autenticità e Conservazione. Przeprowadzona rekognicja w znaczeniu kanonicznym, polegała na rozpoznaniu jego doczesnych szczątków, ich zabezpieczeniu oraz przeniesieniu do sarkofagu w kościele pw. św. Jana Bosko w Luboniu, aby w przyszłości, w razie ewentualnej beatyfikacji lub kanonizacji mogły zostać uznane jako relikwie.
  Określenie ekshumacji w ujęciu kościelnym koreluje z określeniem cywilnym. Obie definicje łączy to, co dotyczy samego wydobycia szczątków z grobu i zachowania związanych z tym przepisanych ostrożności. To, co odróżnia te dwie sprawy, to w ekshumacji kanonicznej Kościół troszczy się, by doczesne szczątki, jako przyszłe relikwie, jak najwcześniej, kiedy jest to możliwe, zostały sprawdzone i uznane za autentyczne.
  Studium przypadku ekshumacji ks. Stanisława Streicha, oprócz tego, że wpisuje się w historię prowadzonych procesów beatyfikacyjnych przez Archidiecezję Poznańską, stawia merytoryczne pytania: Czy ekshumacja Sługi Bożego została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem cywilnym i kościelnym? Czy i na ile przyczynia się do proklamowania świętości i męczeństwa ks. Streicha oraz czy rekognicja i przeniesienie jego doczesnych szczątków daje nadzieję na wzmocnienie kultu?

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• ks. Jakub Wiśniewski
  Homilia ciekawa, czyli jaka?
  Homilia powinna być zarazem ciekawa jak i wartościowa, w powyższym artkule została porówna do tortu w pudełku, gdzie istotne jest, aby zarówno tort był smaczny i pudełko atrakcyjne, przy czym ważniejsza jest zawartość. Tak i z homilią ważniejsza jest jej głębsza część to tak naprawdę ona niesie ze sobą pokarm duchowy. Cechy wartościowej homilii to Chrystocentryzm, biblijność, egzystencjalizm, magisterium Kościoła, mistagogia. Natomiast elementy sprawiające, że homilia jest ciekawa to inkluzowość języka, stawianie problemu, jednotematyczność, poprawność językowa, radosne przepowiadanie, obrazowość mowy. Ostatecznie każdy kaznodzieja powinien pamiętać, że jest sługą Słowa, homilia ma prowadzić do Boga, a nie do zachwytu nad mówcą i że czasem Bóg posługuję się skromnymi środkami i ułomnym człowiekiem, aby dokonać prawdziwych cudów.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• Beata Krajewska
  Dni i lata poświęcone rodzinie szczególnymi okazjami do pogłębiania świadomości jej znaczenia
  Rodzina jest najważniejszym, najkorzystniejszym i nie dającym się w pełni zastąpić środowiskiem wychowawczym. By podkreślić jej znaczenie, doniosłość roli jaką ma do wypełnienia przyjęte zostały pewne dni i lata, w które szczególnie podkreśla się wartość życia rodzinnego. Celem niniejszego opracowania jest holistyczne spojrzenie na te dni i lata poświęcone rodzinie poprzez wskazanie ich katalogu oraz idei i istoty ich ustanowienia. Ujęcie takie ma walor oryginalności, jako że dotychczas nie poświęcono temu zagadnieniu żadnego tekstu. Realizacja przyjętego celu wymagała zastosowania odpowiednich metod, mianowicie metody analizy wybranych źródeł internetowych oraz literatury przedmiotu, jak również metody syntezy treści. Niniejsze opracowanie oparte zostało w dużej mierze na zasobach internetowych, gdyż brak jest naukowych opracowań wprost poświęconych podjętemu zagadnieniu. Zasadniczą osią rozważań jest opis dni i lat poświęconych rodzinie, poprzedzony wprowadzeniem o jej znaczeniu, a zakończony podsumowaniem i konkluzją o ciągłej potrzebie pogłębiania świadomości jej roli.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• ks. Łukasz Kołodziejczak
  Zarys dziejów miasta i parafii w Lubieniu
  Historia miasta i parafii w Lubieniu sięga XIV i XV wieku. Lubień Kujawski to niewielka miejscowość w powiecie włocławskim, leżąca nad Jeziorem Lubieńskim. Znajduje się tam murowany neoromański kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, wybudowany w latach 1884-1886, według projektu Artura Goebla. Świątynię konsekrował dnia 26 czerwca 1909 r., biskup Stanisław Zdzitowiecki. Wcześniejsze świątynie drewniane, fundowali właściciele miasta, którzy patrocinium przyznawali świętej Katarzynie Aleksandryjskiej. Po zniszczeniu pierwszej świątyni, w połowie lat trzydziestych XVII wieku, ówczesny kolator Arnold z Drobina Kryska wybudował nową, okazałą, z dębowych desek, a przy niej dwie kaplice. Konsekracji dokonał w 1638 r., biskup Maciej Łubieński. Kiedy w 1670 roku i 1755 roku, kościół został strawiony przez pożar, wystawiono nowe świątynie. Ostatnia służyła wiernym do schyłku XIX wieku, kiedy stan kościoła wymagał wzniesienia nowej świątyni. Z dawnego wyposażenia zachowały się m.in. manierystyczna puszka i kielich mszalny oraz neogotycka monstrancja.
  Publikowane w artykule dokumenty to m.in.: dokument lokacyjny miasta, wydany przez króla Zygmunta III Wazę 24 grudnia 1613 r.; oraz protokoły wizytacyjne parafii. Przedstawiają wygląd i stan kościoła parafialnego, jak również pozostałych zabudowań kościelnych (plebania, dzwonnica, organistówka). O wartości tego źródła świadczą niewątpliwie jego bogata warstwa informacyjna, przy czym wiele z opisanych w nim zabytków nie przetrwało do naszych czasów: padły łupem władz okupacyjnych (dzwony) bądź zostały strawione przez ogień. Przedstawione inwentarze kościoła parafialnego, plebanii skupiają się na historii parafii, jej uposażeniach, ludności oraz zasobności parafii w Lubieniu, zarówno wyposażenia kościelnego, jak i majątku parafialnego. Inwentarz zawiera szczegółowe obowiązki parafian wobec parafii oraz szczegółowy opis budynków gospodarczych kościoła.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie
• ks. Kazimierz Rulka
  Publikacje z zakresu filozofii w księgozbiorach personalnych z XIX–XX wieku przekazanych bibliotece seminaryjnej we Włocławku
  Liczba publikacji z zakresu filozofii w kilkunastu przechowywanych w bibliotece seminaryjnej we Włocławku fragmentach księgozbiorów osób duchownych diecezji włocławskiej z XIX i XX wieku zależna jest przede wszystkim od ich zasadniczych zainteresowań. W księgozbiorach księży profesorów specjalizujących się w nauczaniu tej dziedziny wiedzy dzieła filozoficzne zajmują znaczny procent (od ok. 7 do ok. 50) całości zbioru. Natomiast w księgozbiorach duchownych, którzy chociaż byli profesorami akademickimi lub seminaryjnymi, ale innych dziedzin wiedzy, publikacje z zakresu filozofii stanowią niewielką ich część; nie przekraczają 4% całości poszczególnych księgozbiorów; są to przede wszystkim nabyte jeszcze w czasach studiów seminaryjnych podręczniki historii filozofii, opracowania podręcznikowe innych dziedzin filozoficznych, a także sporo publikacji z tematyki światopoglądowej.

  Pokaż streszczenie

  Ukryj streszczenie

Sprawy kościelne i duszpasterskie

• Człowieka nie można do końca zrozumieć bez Chrystusa (materiały liturgiczne)

Przegląd bibliograficzny

• ks. Kazimierz Rulka
  Andrzej Kowalski, Zabity za prawdę. Ks. Franciszek Blachnicki. Działania komunistycznych służb specjalnych przeciwko ks. Franciszkowi Blachnickiemu w latach 1982–1987, Łomianki 2023
• ks. Kazimierz Rulka
  Tyrania postępu, [aut.:] Paweł Bortkiewicz [i in.], Kraków 2023
• Eugeniusz Sakowicz
  Słownik katolickiej nauki społecznej, red. nauk. P. Mazurkiewicz [i in.], Warszawa 2024 
• ks. Janusz Gręźlikowski
  „Studia Włocławskie”, t. 25: 2023
• s. Marek Marczewski
  Halina I. Szumił, Żył prawdą w miłości. W stulecie święceń kapłańskich Sługi Bożego ks. Wincentego Granata, Sandomierz 2024
• Monika Wnuczek-Liwoch
  Agata Puścikowska, Święci 1944. Będziesz miłował, Kraków 2024 
• ks. Kazimierz Rulka
  Marian Zawada, Polacy wierni i dzielni, Kraków 2024
• ks. Kazimierz Rulka
  Marek Klecel, Sybir. Dzieje polskich zesłańców XVIII–XX w., Kraków 2024 
• ks. Kazimierz Rulka
  Krzysztof Stefański, zmarł, jak żył, na skrzydłach… Antoni Wiwulski (1877–1919). Artysta epoki Młodej Polski, Warszawa 2024
• ks. Kazimierz Rulka
  Wojciech Polak, Sylwia Galij-Skarbińska, Zbrodnia i grabież. Jak Niemcy tuszują prawdę o sobie. 1939–2019, Kraków 2024
• ks. Józef Mandziuk
  Ite ad Joseph. Antologia tekstów i modlitw, oprac. Z. Godlewski, L. Kuźmiński, Warszawa 2021